HRT Nedir?
Hormon Replasman Tedavisi (HRT), menopoz döneminde azalan östrojen ve progesteron hormonlarının yerine konması işlemidir. Sıcak basması, gece terlemesi, kemik erimesi ve diğer menopozal belirtileri kontrol altına almak için kullanılır.
HRT Faydaları
- Sıcak basması ve gece terlemesini kontrol eder
- Kemik erimesini önler (osteoporoz)
- Kalp hastalığı riskini azaltır
- Vajinal kuruluğu giderir
- Ruh hali ve uyku kalitesini iyileştirir
HRT Türleri
Sistemik HRT
- Tablet formu
- Yama (transdermal)
- Jel ve sprey
- Tüm vücut etkisi
- Sıcak basması için
Lokal (Topikal) Östrojen
- Vajinal krem
- Vajinal tablet
- Vajinal halka
- Sadece vajinal bölge
- Vajinal kuruluk için
Biyoaydınlık Hormonlar
- Vücutla aynı molekül yapısı
- Özel eczanelerden
- Doğal kaynaklı
- Kişiye özel doz
- Modern alternatif
Kimlere Uygulanır?
Vazomotor Belirtiler
Sıcak basması, gece terlemesi, atım hissi
Kemik Koruma
Osteoporoz riski yüksek kadınlar
Kalp Koruma
50 yaşından önce menopoza girenler
Kognitif Fonksiyon
Hafıza ve konsantrasyon sorunları
Kimlere Uygulanmaz?
Kontraendikasyonlar
- Aktif veya geçmiş breast kanseri
- Aktif endometriyal kanser
- Trombofili veya aktif tromboz
- Aktif karaciğer hastalığı
- Neden bilinmeyen vajinal kanama
- Bilinen östrojen duyarlı tümör
Tedavi Süreci
1. Değerlendirme
Detaylı öykü, aile öyküsü, fizik muayene ve mamografi.
2. Tetkikler
Kan testleri, lipid profili, karaciğer fonksiyon testleri.
3. Tedavi Başlangıcı
En düşük etkili doz ile başlanır, yavaş artırılır.
4. Takip
3-6 ayda kontroller, yıllık değerlendirme.
Yan Etkiler ve Riskler
HRT'nin yan etkileri genellikle hafiftir ve ilk birkaç ay görülür:
- Göğüs hassasiyeti
- Bulantı
- Baş ağrısı
- Düzensiz kanama (ilk aylarda)
- Kilo alımı (minimal)
Riskler (10+ yıl kullanımda)
- Breast kanseri riski hafif artış (nadir)
- Tromboemboli riski (oral formda)
- Endometriyal kanser (sadece östrojen kullanımında)
HRT Süresi
HRT kullanım süresi kişiye göre değişir. Genel yaklaşım:
- Minimum 2-3 yıl kullanım
- 5 yıldan sonra risk-yarar değerlendirmesi
- Belirtiler devam ederse 10 yıla kadar kullanılabilir
- Kademeli bırakma önerilir