Hamile Kalamama (İnfertilite)
Hamile kalamama (infertilite), 1 yıl korunmasız düzenli cinsel ilişkiye rağmen gebeliğin oluşmaması durumudur. 35 yaş üzerinde bu süre 6 aya düşürülür. Kısırlık sorunu çiftlerin %15'inde görülmektedir ve erkek veya kadın kaynaklı olabilir.
Kadın Kaynaklı Nedenler
- Polikistik Over Sendromu (PCOS)
- Tüp tıkanıklığı veya hasarı
- Endometriozis
- Erken menopoz
- Hiperprolaktinemi
- Tiroid bozuklukları
- Uterin anomaliler (miyom, polip, septum)
- Aşırı kilo veya zayıflık
Erkek Kaynaklı Nedenler
- Az sperm sayısı (oligozoospermi)
- Hareketsiz sperm (astenozoospermi)
- Şekil bozukluğu (teratozoospermi)
- Varikosel
- Hormonal bozukluklar
- Genetik bozukluklar
- İnfeksiyonlar
- Çevresel faktörler (sigara, alkol, ısı)
Teşhis Süreci
Temel İncelemeler
- Sperm Analizi: Erkekte sperm sayı, hareket ve morfoloji
- Ovulasyon Takibi: Yumurtlama testleri, ultrason
- Hormon Profili: FSH, LH, E2, TSH, Prolaktin, AMH
- HSG (Rahim Filmi): Tüp geçirgenliği ve rahim içi
- Ultrason: Over rezervi, rahim ve tüpler
- Histeroskopi: Rahim içi değerlendirme
Tedavi Seçenekleri
Medikal Tedavi
Basit vakalarda ilaç tedavisiyle yumurtlama düzenlenebilir. Klomifen sitrat, letrozol gibi ilaçlarla ovulasyon indüksiyonu yapılır. Tiroid ve prolaktin bozuklukları düzeltilir.
Aşılama (IUI)
İntrauterin inseminasyon, yumurtlama döneminde laboratuvarda yıkanmış sperm uterusa bırakılması işlemidir. Hafif erkek faktörü veya açıklanamayan kısırlıkta uygulanır. Başarı oranı %15-20 arasındadır.
Tüp Bebek (IVF)
İn vitro fertilizasyon, yumurta ve spermin laboratuvar ortamında döllenmesidir. Tüp tıkanıklığı, ileri erkek faktörü, başarısız aşılama denemelerinde tercih edilir. Başarı oranı kadın yaşına bağlı olarak %40-60 arasındadır.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
- Sağlıklı kiloya ulaşma
- Düzenli egzersiz
- Sigara ve alkol bırakma
- Stres yönetimi
- Folik asit takviyesi
- Sağlıklı beslenme
Tedavi Süreci
Her çiftin tedavi planı farklıdır. Temel tetkikler sonrası uygun tedavi seçeneği belirlenir. İlk basamak basit tedavilerden başlar, gerekirse ileri tekniklere geçilir. Tedavi sürecinde çiftin psikolojik destek alması da önemlidir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalı?
- 35 yaş altı: 1 yıl korunmasız ilişki sonrası
- 35-40 yaş: 6 ay korunmasız ilişki sonrası
- 40 yaş üzeri: Hemen değerlendirme
- Düzensiz adetler varsa: Erken başvuru
- Geçirilmiş ciddi enfeksiyonlar: Erken başvuru