Cinsel İlişki Ağrısı (Disparöuni)
Cinsel ilişki sırasında veya sonrasında yaşanan ağrı, kadınların %20-30'unda görülen yaygın bir sorundur. Bu durum cinsel yaşamı olumsuz etkiler ve psikolojik travmaya yol açabilir. Ancak doğru teşhis ve tedavi ile çözülebilen bir sorundur.
Disparöuni Tipleri
- Primer: İlk cinsel deneyimden itibaren süren ağrı
- Sekonder: Sonradan başlayan ağrı
- Yüzeysel: Girişte hissedilen ağrı
- Derin: İlişki sırasında derinde hissedilen ağrı
- Sürekli: Her ilişkide olan ağrı
- Situasyonel: Belirli durumlarda olan ağrı
Nedenleri
Fiziksel Nedenler
- Vajinal enfeksiyonlar (mantar, bakteriyel vajinoz)
- Vajinal kuruluk (atrofi)
- Endometriozis
- Pelvik inflamatuar hastalık (PID)
- Miyomlar veya over kistleri
- Cerrahi sonrası yapışıklıklar
- Doğum sonrası travma
- Vulvadinya (vulvar ağrı)
Psikolojik Nedenler
- Vajinismus (vajinal kas spazmı)
- Cinsel travma veya istismar öyküsü
- Kaygı ve stres
- Depresyon
- Partnerle ilişki sorunları
- Olumsuz cinsel inançlar
- Vücut imajı sorunları
Teşhis Süreci
Detaylı öykü alımı şarttır. Ağrının karakteri, zamanı, ilişki ile ilişkisi ve eşlik eden belirtiler sorgulanır. Pelvik muayene, smear testi, ultrason ve gerekirse kolposkopi yapılır.
Değerlendirme
- Detaylı cinsel ve tıbbi öykü
- Pelvik muayene
- Vajinal kültür ve smear
- Jinekolojik ultrason
- Hormon testleri
- Gerekirse psikolojik değerlendirme
Tedavi Yöntemleri
Medikal Tedavi
- Enfeksiyon varsa antibiyotik/antifungal tedavi
- Vajinal kuruluk için estrojen kremi
- Ağrı için analjezikler
- Kas gevşeticiler
- Lokal anestezik kremler
Fiziksel Tedavi
- Vajinal dilatatör kullanımı
- Pelvik taban egzersizleri
- Biyofeedback tedavisi
- Masaj ve gevşeme teknikleri
Cinsel Terapi
Psikolojik nedenlerde veya eşlik eden psikolojik faktörlerde cinsel terapi önerilir. Bilişsel davranışçı terapi, çift terapisi ve cinsel eğitim tedavinin önemli parçalarıdır.
Vajinismus Tedavisi
Vajinismus, vajinal girişin istemsiz kasılmasıdır. Tedavisinde:
- Eğitim ve bilgilendirme
- Kas gevşeme egzersizleri
- Dilatatör kullanımı
- Cinsel terapi
- Partner desteği
Önemli Notlar
- Ağrı normal değildir, ihmal etmeyin
- Erken teşhis tedaviyi kolaylaştırır
- Partnerin desteği çok önemlidir
- Tedavi sabır ve zaman gerektirir
- Birçok vakada tam iyileşme sağlanır